'Ατιτλο (Δον Κιχώτης)

Πάνος Σκλαβενίτης, 2019

 

Ο Δον Κιχώτης ενέπνευσε μια εναλλακτική ‘ανδρότητα’, ενός ευαίσθητου, έκκεντρου αντι-ήρωα, που οι ποικίλες αναγνώσεις του ανέδειξαν μια ριζοσπαστική κριτική στις πατριαρχικές κατασκευές της  αρρενωπότητας και της θηλυκότητας. Ο Πανος Σκλαβενίτης παρουσιάζει ένα απόσπασμα, μια διασκευή, πάνω στον Δον Κιχώτη. Κατά το πρωτότυπο του μυθιστορήματος του Θερβάντες, ακούγονται οι διαφορετικές θέσεις των ηρώων.  Σε αυτές, ακούγεται και η θέση το γαϊδάρου του Πάνθα, ή μάλλον της φαντασίωσης του γαϊδάρου για ένα alter ego, υβρίδιο που μοιάζει με ένα είδος επιστημονικού γενετικού πειράματος, του οποίου ο Σκλαβενίτης φιλοτεχνεί ένα ψηφιακό πορτρέτο. Το πλάσμα αυτό είναι ο καταλύτης στη διασκευή του Σκλαβενίτη, καθώς λειτουργεί σαρωτικά ως προς την ιδέα των ‘εναλλακτικών’ προτύπων. Οι εναλλακτικές θα βρίσκονται πάντα εντοπισμένες μέσα στη πατριαρχική διαλεκτική ενώ η ‘εμπειρία’ του γαϊδάρου προϋποθέτει μια μετα-ανθρώπινη υπέρβαση. Το έργο που παρουσιάζει ο Σκλαβενίτης ως μέρος τους σεμιναρίου ‘Ομάδα Ανάγνωσης: Φεμινιστικές Πρακτικές την Εποχή της Παγκοσμιοποιημένης Τεχνολογίας ΙΙ’, αφορά ριζωματικές αναγνώσεις του κειμένου (που αποτελεί κείμενο εργασίας για μια περφόρμανς) οι οποίες θα συνδέσουν το κείμενο αυτό με άλλα κείμενα αναφορών σχετικά με τη θηλυκότητα και την αρρενοπότητα, τους έμφυλους ρόλους και την μετα-ανθρώπινη κατάσταση. Για πολλούς, η σκανδαλιστική προκλητικότητα των διαφορετικών θέσεων που επικαλείται ο Θερβάντες για τους ήρωες του μυθιστορήματος του, αποτελούν το κέντρο της επαναστατικότητας του έργου του και στην τεχνική αυτή αποδίδεται η ενεργοποίηση ‘αδρανών αναγνωστών’, οι οποίοι απολαμβάνοντας, μετατοπίζονται. Ο Σκλαβενίτης υιοθετεί αυτή τη σκανδαλιστική, φαινομενικά ναϊφ προκλητικότητα, ενεργοποιώντας την ένοχη απόλαυση των  εμμενών ανθρωπιστικών πατριαρχικών μας θέσεων και εσωτερικεύσεων.